Wsparcie

Śmierć w domu

1. W przypadku, gdy śmierć nastąpi w domu, należy niezwłocznie wezwać lekarza (z pogotowia ratunkowego lub z przychodni). Lekarz stwierdzi zgon i wystawi kartę zgonu lub protokół zgonu. Karta zgonu jest niezbędnym dokumentem uprawniającym do przewiezienia ciała osoby zmarłej do chłodni.
2. Po stwierdzeniu zgonu przez lekarza, należy skontaktować się z odpowiednią instytucją zajmującą się organizowaniem pogrzebów, która zapewni dalsze instrukcje i pomoc w zakresie wymaganych formalności.
3. Z kartą zgonu oraz dowodem osobistym osoby zmarłej, należy udać się do Urzędu Stanu Cywilnego, właściwego dla miejsca zgonu, celem uzyskania aktu zgonu. Akt zgonu zostanie wystawiony bezpłatnie w dwóch egzemplarzach.
4. Posiadanie aktu zgonu, dowodu osobistego osoby zmarłej oraz dokumentu potwierdzającego jej status zawodowy (np. zaświadczenie z zakładu pracy, legitymacja emeryta lub rencisty, jeśli osoba zmarła była emerytem lub rencistą) stanowi podstawę do rozpoczęcia dalszych przygotowań do pogrzebu.

Śmierć w szpitalu lub hospicjum

W przypadku śmierci w szpitalu lub hospicjum, lekarz pracujący w placówce wystawi kartę zgonu. Należy również pamiętać o:

1. Odebraniu karty zgonu ze szpitala, najczęściej wydawanej przez dział statystyki placówki.
2. Uzyskaniu aktu zgonu w Urzędzie Stanu Cywilnego właściwym dla miejsca zgonu. Akt zgonu jest wydawany bezpłatnie w dwóch egzemplarzach.
3. Po uzyskaniu aktu zgonu, dowodu osobistego osoby zmarłej oraz, jeśli dotyczy, zaświadczenia z zakładu pracy lub legitymacji emeryta lub rencisty, możliwe jest rozpoczęcie dalszych formalności związanych z organizacją pogrzebu.

Zasiłek pogrzebowy

Zasiłek pogrzebowy przysługuje rodzinie osoby zmarłej, która podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu lub pobierała emeryturę bądź rentę. Zasiłek przysługuje także po śmierci osoby, która nie pobierała emerytury, lecz spełniała warunki do jej uzyskania. Od 1 stycznia 2026 roku kwota zasiłku pogrzebowego wynosi 7 000 zł.

W przypadku, gdy osoba zmarła była objęta ubezpieczeniami społecznymi (np. z tytułu pracy, emerytury lub renty), osoba pokrywająca koszty pogrzebu może skorzystać z bezgotówkowego rozliczenia kosztów pogrzebu. Od 2026 r. możliwe jest złożenie wniosku o zasiłek pogrzebowy za pośrednictwem zakładu pogrzebowego, który może również otrzymać wypłatę świadczenia bezpośrednio na swoje konto – jeśli osoba organizująca pogrzeb wyrazi na to zgodę. Dzięki temu formalności są uproszczone, a ZUS ma obowiązek wypłacić zasiłek w ciągu 14 dni, a nie 30 jak wcześniej.

Zasiłek pogrzebowy zawsze wynosi 7 000 zł, niezależnie od stopnia pokrewieństwa. Nie obowiązuje już wcześniejszy podział na 4 000 zł w 100% dla rodziny i zwrot kosztów do 4 000 zł (w zależności od kosztów pogrzebu) dla pozostałych osób.

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w przypadku śmierci:

• osoby, która miała ustalone prawo do emerytury pomostowej,
• osoby, która miała ustalone prawo do emerytury lub renty,
• osoby ubezpieczonej, w tym ubezpieczonej z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego,
• osoby, która miała ustalone prawo do świadczenia kompensacyjnego,
• osoby zmarłej w okresie pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytułu ubezpieczenia,
• członka rodziny osób wymienionych powyżej,
• osoby, która spełniała warunki do uzyskania emerytury lub renty,
• cywilnej niewidomej ofiary działań wojennych pobierającej świadczenie pieniężne,
• osoby pobierającej świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny oraz członka jej rodziny,
• osoby pobierającej rentę socjalną,
• osoby zmarłej w wyniku wypadku lub choroby zawodowej powstałych w szczególnych okolicznościach,
• osoby pobierającej rentę z tytułu wypadku lub choroby zawodowej powstałych w szczególnych okolicznościach oraz członka jej rodziny.

Za członków rodziny uprawnionych do otrzymania zasiłku uważa się:

• małżonka (wdowę, wdowca),
• rodziców, ojczyma, macochę oraz osoby przysposabiające,
• dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione oraz dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej,
• inne dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletniości,
• rodzeństwo,
• dziadków,
• wnuki,
• osoby, nad którymi ustanowiono opiekę prawną.

Zasiłek pogrzebowy może otrzymać każda osoba lub instytucja, która pokryła koszty pogrzebu. Może to być również pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, kościół lub związek wyznaniowy.

Do uzyskania zasiłku pogrzebowego należy przedstawić następujące dokumenty:

• skrócony odpis aktu zgonu,
• oryginał rachunków poniesionych kosztów pogrzebu, a jeżeli oryginały zostały złożone w banku – kopie rachunków potwierdzone przez bank,
• dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo (skrócone odpisy aktów stanu cywilnego lub dowód osobisty).